Espaço público, Cultura, Política, Comunidade, Território, Pessoas

Xustiza e ciencia ¿Son realmente independentes?

Nas últimas semanas por distintos motivos estase a debater moito sobre a independencia do poder xudicial e tamén, dalgunha maneira, sobre a independencia da Ciencia.

Nestes casos cando se fala de independencia normalmente é para referirse á independencia orgánica do poder executivo ou lexislativo. Pero case sempre se está eludindo unha análise global do sistema social. A sociedade non está estruturada en tres poderes (lexislativo, executivo e xudicial) senón en clases sociais, aínda que poidamos dicir que a superestrutura si está organizada nestes tres poderes. Así pois, para achegarse a este tema dunha maneira máis axeitada, hai que facelo, desde o meu punto de vista, analizándoo desde a perspectiva da estrutura de clases que ten a sociedade. Vexamos que ocorre se se fai así.

Tanto o poder xudicial como o executivo ou lexislativo teñen unha determinada composición de clase social. É dicir, organicamente poden ser independentes entre si (horizontalmente), pero “dependen” (verticalmente) dunha clase social. Pode ocorrer, e de feito ocorre moitas veces, que dous deles ou mesmo os tres “dependan” da mesma. Neste caso coinciden na defensa dos intereses desta clase. Polo tanto, desde o meu punto de vista, estaremos equivocados si falamos de que o poder xudicial ten independencia polo feito de non depender organicamente do executivo. Se acaso poderíamos dicir que ten un certo grao de independencia pero realmente moi baixo. Outra cousa é que se queira reducir aínda máis mediante leis ou medidas tomadas polos poderes executivo ou lexislativo a respecto do xudicial.

A ciencia tamén hai que analizala desde a perspectiva da estrutura de clases da sociedade. O sistema de ciencia, hoxe en día, entre outras cousas, é unha estrutura de poder en si mesmo. Unha estrutura piramidal na que na base está o precariado e no cimo as persoas que deciden o presente e o futuro deste sistema. Cabería preguntarse tamén cal é a composición de clase social que teñen estas persoas. En todo caso pódese constatar un proceso bastante obvio de privatización do coñecemento. Como di o filósofo Javier Echevarría [1], as teorías científicas deveñen en capital e ademais o coñecemento e as innovacións baseadas na ciencia estanse convertendo en mercadorías. Segundo se indica nun documento da Universidad Nacional de La Plata, concretamente da súa Cátedra Libre Ciencia, Política y Sociedad [2], tan só seis editoriais científicas, das cales cinco son privadas, controlan máis do 50 % de todas as publicacións científicas a nivel mundial.

No sistema de ciencia, agás destacadas excepcións, observase un evidente desprezo pola sabedoría popular e polo estudo das realidades concretas do contorno máis inmediato. Por outra banda a desmedida competitividade na investigación conduce a unha grande acumulación de méritos por parte dunhas poucas persoas pero tamén ao abandono da mesma por parte doutras moitas altamente cualificadas.

Nesta sociedade non é posíbel que a ciencia e a investigación poidan permanecer neutrais a pesar do que algunhas persoas pretenden facernos crer. Dunha maneira ou doutra sempre acaban tomando partido. E vostedes saben por quen.

Referencias

(1) Echeverría, J. 2015. De la filosofía de la ciencia a la filosofía de las tecno-ciencias e innovaciones. Revista CTS, nº 28, vol. 10 En https://dialnet.unirioja.es/descarga/articulo/5130013.pdf.
(2) Cátedra Libre Ciencia, Política y Sociedad. Universidad Nacional de La Plata. 2018. Publicaciones científicas,¿comunicación o negocio editorial?. Ciencia, Tecnología y Política - Año 1 Número 1 . En http://sedici.unlp.edu.ar/bitstream/handle/10915/68897/Documento_completo.pdf-PDFA.pdf?sequence=1&isAllowed=y

Sobre o autor

Xoán Carlos Carreira Pérez

Doutor engenheiro agrónomo, professor de Engenharia Agroflorestal na Universidade de Santiago de Compostela. Autor de vários livros e artigos científicos, tem colaborado em diversos meios de comunicação, como A Nosa Terra, El Progreso, Vieiros e Praza Pública.

Comenta aqui!

Comenta aqui!

Espaço público, Cultura, Política, Comunidade, Território, Pessoas

Manuel Jordán Rodríguez

Profesor da Universidade de Santiago de Compostela (USC).

Xosé Manuel Sarille

Polemista e tamén escritor. Autor do ensaio "A Causa das Mulleres". A quen lle interese lelo pode solicitalo neste blog e enviaráselle ao enderezo correspondente sen custo ningún do exemplar nin do transporte.

Xoán Carlos Carreira Pérez

Doutor engenheiro agrónomo, professor de Engenharia Agroflorestal na Universidade de Santiago de Compostela. Autor de vários livros e artigos científicos, tem colaborado em diversos meios de comunicação, como A Nosa Terra, El Progreso, Vieiros e Praza Pública.

Elias J. Torres Feijó

Tenta trabalhar coletivamente e acha que o associacionismo é a base fundamental do bom funcionamento social e comunitário. A educação nos Tempos Livres é um desses espaços que considera vitais. Profissionalmente, é professor de Literatura, em origem, e, mais, na atualidade, de Cultura.

Viva Cerzeda

Espaço público, Cultura, Política, Comunidade, Território, Pessoas… Viva Cerzeda é a comemoração, para nós, da amizade, do bom humor sempre que possível e de tentar contribuir com algumhas ideias e opiniões para entender(mos) e atuar(mos) do melhor modo o mundo… É ambicioso mas é-che o que há… e para mais não damos…

Contacta-nos aqui

Acompanha